Kort antwoord
Trespa schilderen kan, maar alleen met de juiste voorbereiding. De harde, gladde toplaag van HPL-platen moet grondig gereinigd, ontvet en mat geschuurd worden, waarna een hechtprimer volgt die geschikt is voor dit materiaal. Voor aluminium geldt hetzelfde principe met een primer voor non-ferro metaal. Staal vraagt vooral om roestvrij maken en een roestwerende grondverf. Controleer altijd de richtlijnen van de plaat- en verffabrikant, want niet elk oppervlak is geschikt om te schilderen.
Waarom Trespa, aluminium en staal anders zijn dan hout
Hout is poreus. Grondverf trekt er een beetje in en krijgt daardoor houvast. Trespa, aluminium en gecoat staal zijn juist dicht en glad. Verf blijft daar alleen zitten als het oppervlak schoon, mat en voorzien is van een primer die op dat materiaal is afgestemd.
Daarnaast zijn deze materialen vaak al in de fabriek afgewerkt. Een HPL-plaat heeft een harde decorlaag, aluminium is meestal gepoedercoat of geanodiseerd en stalen kozijnen zijn soms verzinkt. Die afwerking is bedoeld om jarenlang weinig onderhoud te vragen. Wie eroverheen schildert, kiest daarmee voor een verflaag die voortaan onderhouden moet worden.
De eerste vraag is dus niet welke verf u gebruikt, maar of schilderen hier de beste keuze is. Soms is grondig reinigen al genoeg om een dof geworden gevel weer op te frissen.
Trespa schilderen: hechting op HPL-platen
Trespa is een merknaam die in de volksmond voor alle HPL-gevelplaten wordt gebruikt. De toplaag is hard, glad en weinig zuigend. Begin met reinigen en ontvetten, zodat vuil, groene aanslag en vet volledig weg zijn. Daarna schuurt u de hele plaat egaal mat, zonder door de decorlaag heen te gaan.
Na stofvrij maken volgt een hechtprimer die volgens het productblad geschikt is voor HPL of vergelijkbare kunststof ondergronden. Gewone grondverf voor hout hecht op deze platen onvoldoende. Werk ook de kopse kanten zorgvuldig af, want daar begint loslating vaak het eerst.
Kijk vooraf in de richtlijnen van de plaatfabrikant en in eventuele garantievoorwaarden van uw platen. Schilderen kan gevolgen hebben voor de fabrieksgarantie. Kies bovendien bewust een kleur: donkere tinten worden in de zon warmer, wat extra spanning geeft in plaat en verflaag.
Boeidelen van Trespa: reinigen of schilderen?
Bij veel woningen zijn de houten boeidelen ooit vervangen door of bekleed met HPL-platen. Na jaren kunnen die dof, vlekkerig of groen uitgeslagen zijn. In veel gevallen knappen ze met een grondige reiniging al zichtbaar op.
Wilt u toch een andere kleur, of is de toplaag verweerd, dan is schilderen met de juiste voorbereiding mogelijk. Houd er rekening mee dat het werk op hoogte gebeurt en dat de bereikbaarheid een groot deel van de klus bepaalt. Meer over de aanpak op hoogte en de combinatie met kozijnwerk leest u in ons artikel over boeidelen schilderen.
Controleer tegelijk de bevestiging en de naden. Losse schroeven, open naden of vocht achter de platen lost u eerst op. Verf verhelpt geen technisch probleem achter de plaat.
Aluminium kozijnen verven en aluminium verven
Aluminium kozijnen zijn meestal gepoedercoat. Zolang die coating intact is, is het een goede ondergrond. Reinig en ontvet de kozijnen grondig en maak de coating mat met schuurvlies of fijn schuurpapier. Werk daarna met een hechtprimer voor non-ferro metalen en een aflak die daarop is afgestemd.
Blank of geanodiseerd aluminium is lastiger. Het oppervlak vormt vanzelf een dunne oxidelaag waar verf slecht op hecht. Hier is een primer nodig die het productblad uitdrukkelijk voor dit type aluminium aanbeveelt. Test bij twijfel eerst op een onopvallende plek en controleer na uitharding met de tapetest of de laag vastzit.
Plak rubbers, beslag en draaiende delen goed af. Verf op afdichtingen maakt ze hard en zorgt ervoor dat ramen gaan plakken. Bij schuiframen en hefschuifdeuren moeten de looprails vrij blijven.
Stalen kozijn schilderen en de juiste grondverf voor metaal
Stalen kozijnen komen veel voor in woningen uit de jaren twintig en dertig en in oude fabriekspanden. Het grootste aandachtspunt is roest. Verwijder losse roest en bladderende verf tot een vaste ondergrond, met een staalborstel, schuurpapier of een krabber. Ontvet daarna en breng zo snel mogelijk een roestwerende grondverf aan, zodat het blanke staal niet opnieuw gaat roesten.
Grondverf voor metaal is er in verschillende soorten. Voor staal en ijzer gebruikt u een roestwerende primer, voor verzinkt staal en aluminium een hechtprimer voor non-ferro metalen en voor HPL een primer die voor kunststof of gladde ondergronden geschikt is. Gebruik geen universele houtgrondverf op metaal. Het productblad van de verf geeft aan op welke ondergronden een primer getest is.
Let bij stalen kozijnen ook op condens aan de binnenzijde. Water dat steeds op het kozijn blijft staan, is vaak de oorzaak van roest en bladderende verf aan de binnenkant. Goed ventileren helpt de nieuwe verflaag langer mooi te houden.
Wanneer vervangen of professioneel coaten verstandiger is
Schilderen is niet altijd de beste oplossing. Is de poedercoating van aluminium kozijnen over grote delen kapot, zijn HPL-platen kromgetrokken of gedelamineerd, of zit de roest bij stalen kozijnen zo diep dat het profiel is aangetast, dan is herstel of vervanging vaak duurzamer dan een verflaag.
Voor losse metalen onderdelen kan opnieuw poedercoaten of moffelen door een gespecialiseerd bedrijf een optie zijn. Dat vraagt wel dat de onderdelen gedemonteerd kunnen worden. Vraag in dat geval ook naar de btw: het vervangen van onderdelen valt bijvoorbeeld niet onder het verlaagde tarief voor schilderwerk.
Zelf doen kan bij een kleine klus, zoals een stalen tuinpoort of een enkel aluminium raam, als u de voorbereiding serieus neemt. Bij gevelbekleding, boeidelen op hoogte of complete kozijnpartijen weegt een goed advies vooraf zwaar, omdat een verkeerde primer pas na een of twee seizoenen zichtbaar misgaat.
Uw situatie laten beoordelen in Friesland, Groningen of Drenthe
Elke gevel is anders. Het type plaat, de leeftijd van de coating en de staat van naden en bevestigingen bepalen of schilderen verantwoord is. Daarom kijken we liever eerst naar uw situatie dan dat we op afstand een standaardadvies geven.
Stuur via de contactpagina of WhatsApp foto's van het geheel en van een paar details van dichtbij, met uw woonplaats en wat u wilt bereiken, zoals een andere kleur of een opgefrist uiterlijk. Weet u het merk of type van de platen of kozijnen, vermeld dat dan ook. Schildersbedrijf van Assen uit Feanwâlden werkt in Friesland, Groningen en Drenthe en beoordeelt graag of schilderen hier verantwoord is.
